Ouderen wonen steeds langer thuis. Tegelijkertijd wordt de zorg complexer en neemt de vergrijzing toe. Huisartsen zien dagelijks wat dat betekent in de praktijk. Wat is er nodig om de ouderenzorg toekomstbestendig te maken?

‘Steeds vaker zie ik ouderen met een zware zorgindicatie die toch in de wijk wonen. Dat kan, maar niet altijd met alle ondersteuning die eigenlijk nodig is. Er zijn veel betrokken zorgverleners, maar de afstemming schiet geregeld tekort. Ondertussen worden mensen kwetsbaarder. Wat niet wordt gebruikt, gaat achteruit: spierkracht neemt af, mobiliteit vermindert, mensen eten slechter en raken sneller uit balans. Preventie komt vaak pas op gang als de problemen al groot zijn.

Kwetsbare ouderen zijn geen abstracte cijfers, maar onze ouders en grootouders. En als zij langer thuis wonen, moet de organisatie daaromheen wél kloppen. In de praktijk merk ik dat zorg en welzijn onvoldoende op elkaar aansluiten. De Zorgverzekeringswet en de Wmo zijn gescheiden systemen. Dat betekent veel formulieren, machtigingen en overleg voordat iets geregeld is. Huisartsen worden daardoor steeds vaker het aanspreekpunt voor problemen die niet strikt medisch zijn: uitval van thuiszorg, gebrek aan ondersteuning, zorgen over een partner. Dat kost tijd en energie.

Daarnaast is de zorg sterk versnipperd. In Rotterdam bijvoorbeeld zijn bijna 200 thuiszorgorganisaties actief. Dat maakt het moeilijk om overzicht en kwaliteit te bewaken. We denken dat dit systeem efficiënt is, maar het wordt eerder duurder dan goedkoper. Er zijn veel lagen bijgekomen die geen directe zorg verlenen.

Wat mij het meest zorgen baart, is dat we eigenlijk niet weten wat dit ons écht kost. Niet alleen financieel, maar ook medisch en maatschappelijk. Wat kost slechte afstemming? Wat kost het als preventie te laat komt? Wat kost het als huisartsen structureel overbelast raken? Die verborgen kosten zijn nauwelijks inzichtelijk.

Mijn wens is daarom simpel: laat onafhankelijk onderzoeken wat de werkelijke kosten en gevolgen van dit stelsel zijn. Als we dat transparant maken, kunnen we betere keuzes maken. Uiteindelijk gaat het niet om regels of contracten, maar om mensen die het niet meer alleen kunnen.’ ←

Tekst: Martijn Tamboer ¦ Fotografie: Thomas Duiker