artikel

Kracht eerste lijn verder versterkt in de regio

‘Op regionaal niveau wordt hard gewerkt aan versterking van de organisatie van de eerstelijnszorg en daarmee aan de realisatie van de Visie eerstelijnszorg 2030. In Midden- en Zuid-Kennemerland staat daarvoor al een stevig plan’, volgens projectleider en (Zorg Optimalisatie Noord Holland) ZONH-adviseur Lisenka Vink. ‘Fijn dat er geen landelijke blauwdruk ligt waar we vanuit moeten gaan.’

Tekst: Astrid van den Berg

‘Het moet niet uitmaken waar iemand binnenkomt: professionals weten dankzij de samenwerking precies wie welke zorg of ondersteuning het beste kan bieden.’

Marina van den Bosch,
coördinerend beleidsmedewerker eerstelijnszorg bij het ministerie van VWS.

Foto: Rick Keus

‘Fijn dat er geen landelijke blauwdruk ligt. Iedere regio kan RESV’s en wijkverbanden vormgeven naar eigen behoefte.’

Lisenka Vink,
projectleider en ZONH-adviseur (Zorg Optimalisatie Noord Holland)

Versterking van de eerstelijnszorg (direct toegankelijke basiszorg waar zonder verwijzing gebruik van kan worden gemaakt) is nodig, omdat deze vaak nog versnipperd georganiseerd is. De Visie eerstelijnszorg 2030, ontwikkeld en ondertekend door de landelijke beroepsverenigingen en koepelorganisaties, gaat hierover. Marina van den Bosch, coördinerend beleidsmedewerker eerstelijnszorg bij het ministerie van VWS, is onder de indruk van de voortvarendheid waarmee Midden- en Zuid-Kennemerland aan de slag is gegaan. ‘Wat opvalt, is hoe ze met elkaar het gesprek aangaan en steeds nadenken over waarom ze dit doen. Niet omdat het in de visie staat, maar omdat ze zien dat het belangrijk is voor henzelf en hun patiënten. Zo ontstaat bereidheid om samen te veranderen.’

Stevige basis

Een belangrijk onderdeel van de visie zijn de vorming van regionale eerstelijnssamenwerkingsverbanden (RESV’s) en het opzetten en versterken van hechte wijkverbanden, of Kernteams in de Wijk zoals ze in Midden- en Zuid- Kennemerland heten. In deze regio staat de samenwerkingsstructuur inmiddels. Vink: ‘We hebben met professionals uit zorg en sociaal domein, gemeenten en zorginkopers een intensief proces doorlopen’, vertelt ze. ‘Steeds hielden we onszelf voor: het RESV is geen doel op zich, maar een middel om de toegankelijkheid van zorg te behouden. Daarbij zijn we ook de onderstromen ingegaan: waar zitten angsten en knelpunten? Die gesprekken vormden een stevige basis voor samenwerking en governance.’

Gezamenlijk belang

Ondanks de motivatie van alle partijen kwam de samenwerking niet zomaar tot stand. ‘Iedereen heeft andere belangen én een andere financiering’, zegt Vink. ‘Huisartsen hebben bijvoorbeeld middelen om multidisciplinaire samenwerking te organiseren, andere eerstelijnsprofessionals vaak niet. Dat zorgt voor ongelijkwaardigheid. Door dit bespreekbaar te maken, ontstond toch vertrouwen. In het RESV zit je niet als huisarts, apotheker of fysiotherapeut, maar als eerstelijnsprofessional. Er is een gezamenlijk belang.’

Midden- en Zuid-Kennemerland is 1 van de 52 regio’s waar RESV’s en hechte wijkverbanden vormkrijgen.

Foto: Thomas Duiker

Wat merken inwoners daarvan? ‘Eigenlijk hoeven inwoners niet te weten dat een RESV bestaat’, aldus Van den Bosch. ‘Het is de achterkant waarmee we de zorg en ondersteuning aan de voorkant goed regelen. Door die achterkant met elkaar te organiseren, zijn zorg en ondersteuning beter vindbaar en wordt de samenhang tussen professionals duidelijker. Het moet niet uitmaken waar iemand binnenkomt: professionals weten dankzij de samenwerking precies wie welke zorg of ondersteuning het beste kan bieden.’

Stip op de horizon

Midden- en Zuid-Kennemerland is 1 van de 52 regio’s waar RESV’s en hechte wijkverbanden vormkrijgen. ‘Veel regio’s zijn nog wel zoekende’, zegt Van den Bosch. ‘Daarom ondersteunt het door ZonMw gefinancierde landelijke Leer- en Verbeternetwerk Eerste Lijn (LeVEL) hierbij. Essentieel daarbij is dat iedere beroepsgroep zorgt voor een sterke monodisciplinaire organisatiegraad. ‘Anders kun je niet als vertegenwoordiger met mandaat aan de RESV-tafel deelnemen’, aldus Van den Bosch. ZonMw steunt de beroepsgroepen daarbij met zogenoemde vouchers. ‘Verder is het vooral zaak dat je samen de goede gesprekken voert en doorontwikkelt. Soms sla je een verkeerde weg in, maar daar leer je weer van. Landelijk proberen we daar ruimte voor te geven.’ Vink ervaart die ruimte ook. ‘Fijn dat er geen landelijke blauwdruk ligt. Iedere regio kan RESV’s en wijkverbanden vormgeven naar eigen behoefte.’

Uiterlijk 15 juli moeten de RESV-plannen bij zorgverzekeraars liggen. Dat betekent niet dat de samenwerkingen dan al volledig moeten staan. Wel moet dan duidelijk zijn: dit is onze stip op de horizon en zo komen we daar.’ ←

↑